Joomla Dersleri

Joomla sitemizi kurduktan sonra üzerinde varsayılan olarak iki adet tema seçeneği sunar. Bu temaları doğal olarak kimse kullanmak istemez. Herkes doğal olarak sitesinde, farklı, kendine özgü bir tema görmek ister.
Joomla ve tasarım konusunda uzman kişiler kendilerine tema tasarlayıp, sitelerinde onu kullanabilirler fakat normal bir Joomla kullanıcısı bununla zaman harcamak yerine internet üzerinde yayınlanan birbirinden değişik yüzlerce temadan birini seçip kullanabilir. Tema indirmek isterseniz Joomla Temaları bölümümüze bir göz batın bence ;)
Ya da alternatif tema üretici firmalarından da yararlanabilirsiniz:

www.joomlaos.de
www.joomlart.com
www.joomla-templates.com
www.joomla24.com

Peki temayı bulduk, beğendik ve indirdik. Şimdi bu temayı Joomla'ya nasıl kuracağız ve aktif edeceğiz?
Temayı indirdikten sonra zipli dosyayı açmamıza gerek yok. ( Fakat çok nadir de olsa o zipli dosyayı açmamız gerekebiliyor. Bu tarz dosyalarda "unzip_first" tarzında bir tabiri kullanılır.)

Şimdi admin paneline girelim ve üst menümüzde bulunan "yükle > Şablon -Site" sekmesini tıklayalım.
Açılan sayfadan gözat butonunu tıklayıp, internetten beğenip indirdiğimiz zipli dosyayı seçiyoruz.

Bir süre kurulum işlemi için bekledikten sonra, temada herhangi bir sorun yoksa ve kurulum işlemi başarıyla sonlandırılmışsa "Success" ya da "başarılı" gibi bir bildiri yazar. Evet temamızı şimdi yüklemiş olduk.
Temamızın yükleme işlemi başarıyla sona erdi fakat henüz yeni temamızı aktif hale getirmedik. Aktifleştirme işlemi için ise yine üst menüden "site>şablon yöneticisi>site şablonları sekmesini tıklıyoruz.
Açılan sayfada görüyoruz ki şu anda kullandığımız tema aktif görünmekte ve bir tik işareti bulunmakta. Yeni yüklediğimiz şablonu da orada görebiliriz.

Artık son hamlemizi yapabiliriz. Yeni yüklediğimiz temayı işaretleyip üstte bulunan "varsayılan" butonuna tıklamamız yeterli olacaktır.

Evet bütün yükleme işlemi işte bu kadar. Artık sayfanızı yenilediğinizde yeni temanızı görebilir ve keyfini sürebilirsiniz.

Madem Joomla üzerine bir blog yapmayı düşündük ve bu işe giriştik öncelikle biraz Joomla tarihinden bahsetmek gereklidir. Joomla Nedir? Hangi evrelerden geçmiştir? Nasıl geliştirilmiştir?
Bu sorularınızın hepsinin cevabını aşağıda alıntı olarak verdiğim konudan öğrenebilirsiniz. Bence Joomla ile ilgili bir çalışma yapmadan önce okumanız gereken mükemmel bir döküman.
İnternet ortamında Joomla konusunda birçok yerde karşımıza çıkan sevgili memoc@n'ın kaleme aldığı bu güzel makale okumaya değer bence.

Genellikle joomla günlerinde joomlacı arkadaşları bilgilendirmek, joomlanın anlamı ve geçmişinde ne gibi gelişim ve değişimlerden bugüne geldiğini paylaştığımız yazımızı sizlerle paylaşmak istiyorum.

2000 yılının Mart ayında, Avustralya’nın Melbourne kentinde, Miro firmasından Peter Lamont ve arkadaşları, ticari amaçla Mambo’ yu tasarladı.
Miro firmasının geliştirmeyi hızlandırmak ve daha çok tanıtım yapabilmek amacıyla, bir yıl sonra “Mambo Site Server” adıyla açık kaynak yazılımların arasına katıldı. Tabii ki “Mambo Site Server” yalnız değildi. Asıl Mambo projesi devam ediyordu. 2002 yılının ortalarına kadar, Mambo’nun tek tasarımcısı Miro olarak biliniyor.

Ancak Miro, Mambo’ya yeni özellikler eklemekten çok, hataları ve eksikleri düzeltme işlemlerini yürütüyordu.
2002 yılında Miro, ticari Mambo sürümünün ismini Mambo 2002 olarak değiştirdi. Bu sırada açık kaynak “Mambo Site Server” da “Mambo Open Source” (MOS) olarak anılmaya başladı. “Mambo Open Source” projesinin başına Robert Castley geçti.

Robert Castley’nin ilk işi 2002 yılının sonlarına doğru, gönüllü tasarımcıları bir araya getirmek oldu. Böylelikle “Mambo Open Source” dördüncü sürümünü duyurdu. Robert Castley’in Mambo Open Source projesine önem vermesiyle, Miro firması açık kaynak Mambo projesindeki tüm haklarından feragat etti. Miro firmasının ticari amaçlı projesinin yeni adı ise “Mambo CMS” olarak duyuruldu.

Bundan sonra hiçbir açık kaynak Mambo kodu ticari amaçlı olan Mambo CMS’e eklenmeyecekti.
Bu sırada, açık kaynak Mambo projesinin bazı kodlarının Miro tarafından hazırlanmış olması, Miro firmasına yasal haklar kazandırmakta idi. Bu durum Miro firması ile “Mambo Open Source” arasında hukuki bir dönemin başlamasına sebep oldu. Aralarında sorunlar olmasına rağmen, “Mambo Open Source” projesine maddi ve manevi en ciddi desteği verenin Miro firması olması ilginç gibi görünebilir.

Ancak hem ticari Mambo sürümünden hem de açık kaynak Mambo projesinden para kazanan firma için normaldi.
2003 Aralık ayında, Mambo Open Source 4.5 sürümü yayınlandı. Bu sürümle beraber, Miro’ya ait sürüm yeniden tasarlanarak ortadan kaldırıldı.

2004 yılının Mart ayında mamboforge.net başlatıldı, bu yıl Mambo’nun tüm dünyada ün kazanmaya ve ödüller almaya başladığı yıldır.

İlk olarak Linux Format’ın yılın “En İyi Ücretsiz Yazılım Projesi” ödülünü alan Mambo, ardından “En İyi Linux veya Açık Kaynak Yazılım” ödülünü aldı. 2004 yılının ortalarında, “Mambo Open Source” (MOS) ismini “Mambo” olarak değiştirdi. Eylül ayında 4.5.1 ve 4.5.1a sürümü yayınlandı. Mambo’yu en iyiler arasına sokan Robert Castley, Kasım ayında görevini Andrew Eddie’ye bıraktı.

Aralık 2004′de, Miro ile Mambo projesi arasında ki ilişkiler ılımlı bir süreç izlemeye başladı. Miro ve Mambo tasarım ekibi, “Mambo Steering Committee” yi kurdular.

2005 Ocak’ta Andrew Eddie, Miro ve Mambo arasında stratejik ortaklık kurulduğunu ilan etti. Miro, açık kaynak Mambo projesinin finansal kaynağı olacaktı.
Şubat ayında Mambo’nun bağımsız bir proje olmamasından kaynaklanan tartışmalar başladı.

4.5.2 ve 4.5.2.1 sürümleri yayınlanan Mambo, yine ödüller almaya devam ediyordu.

2005 yılının Nisan ayında Mambo’nun ticari sürümü olan “Mambo CMS” adını “Jango” olarak değiştirdi.

Temmuz ayında mambo-foundation.org kuruldu, ağustos ayında Mambo Foundation Inc resmen ilan edildi.

Mambo’nun eski ekip başı Robert Castley, yaptığı yeni açıklamalar ile tekrar gündeme geldi.

Robert Castley, Mambo’nun ticari amaçlardan tamamen arındırılması ve geliştirilmesinin hızla devam etmesi gerektiğinin altını çiziyordu. Bu noktadan sonra Mambo; sevenlerinin ve tasarımında emeği geçenlerin bir araya geldiği yeni bir oluşum ile baştan kodlanmaya başladı.

Bu yeni oluşumun adı “Open Source Matters” ve yeniden kodlanan projenin adı “Joomla!” olarak ilan edildi.
Joomla, Shawili dilinde “jumla” kelimesinden gelmektedir. “bir arada olarak, bir bütün olarak, hep beraber” anlamlarına gelmektedir.

Eylül ayının sonlarına doğru “Open Source Matters Inc” ticari olmayan şirket ünvanıyla New York’da resmen kuruldu.
Joomla! ilk olarak Mambo nun üzerine kurulan, ancak Miro’dan kalan ticari kodların yeniden tasarlanmasını hedeflemişti.

İlk sürümü (Joomla! 1.0.0) 16 Eylül 2005 tarihinde yayınlandı. Bu sürüm Mambo’nun 4.5.2.3 sürümünün çeşitli iyileştirmelerle yeniden yayınlanmış sürümüdür.
Mambo kendisine Martin Brampton’u ekip başı tayin etti.

Miro’nun patronu Peter Lamont, Miro firmasının Mambo’da ki tüm haklarından feragat ettiğini açıkladı. (Tabii söylenmese de bazı hakları hâlâ devam etmektedir.)
Kasımda Mambo 4.5.3 sürümü duyuruldu.

2005′in sonunda Miro International Pty. Ltd şirketi fes edildi, Miro’nun hakları Peter Lamont tarafından satıldı, Ardından Miro Software Solutions isminde yeni bir şirket kuruldu, bu şirket Jango’nun tasarlanması ve satılmasına devam etmektedir.

Mart 2006′DA Mambo yine ödül aldı. Nisan’da Martin Brampton projedeki görevini ve projeyi terketti, yeni başkan Chad Auld oldu.

Mambo 4.5.4 sürümü yayınlandı.
Temmuz’da The Mambo Foundation web sitesi, Mambo Communities Pty Ltd şirketinden ayrıldı.

Böylelikle Mambo tüm şirketlerden bağımsız, özgür bir yazılım oldu.
Eylül 2006 yılında Mambo 4.6 sürümü, Ekim’de 4.6.1 sürümü, Şubat 2007′de 4.5.5 sürümü ve Nisan 2007′de 4.6.2 sürümü yayınlandı.

Eylül 2005′den bu yana Joomla! binlerce eklenti, onbinlerce geliştirici ve yüzbinlerce kullanıcı ile dev bir proje halini aldı. İlk sürümünden bu yana ciddi değişmeler yapılmış ve şu an için 2 farklı sürüm kullanılmaktadır.1.0.X ve 1.1.5.x sürümleri.

alıntı: Memoc@n

Hafta sonları daha müsait olduğumdan dolayı bloğa yazmak için daha çok vaktim oluyor. Hazır vakit bulmuşken; çoğu Joomla kullanıcısının kafasında soru işareti olan şu favicon konusunu da aradan çıkaralım ;)

Favicon Nedir?
Favicon kelime kökeni olarak, malum ingilizce bir terim, "Favorite Icon" kelime gurubunun kısaltmasıdır. (Türkçesi = Favori Simgesi) Favicon bir sitenin aslında bir nevi logo gibi, siteyi simgeleyen ana unsurlarından biridir. 16x16 boyutlarında hazırlanmış *ico uzantılı bir simge dosyasıdır. Örneğin bir ziyaretçi sitenizi sık kullanılanlarına (favorilere) ekledi. Ziyaretçinin tarayıcısında (browser), sık kullanılanlara tıkladığı zaman sitenizin başında sizin faviconunuz yer alacaktır. Ya da ziyaretçi sayfanıza, bilgisayarının masaüstünden kısayol oluşturur ise o oluşturduğu kısayolun simgesi de sizin belirlediğiniz favicon olacaktır. Tüm bunların yanında sitenize girenlerin adres satırının başında göreceği simge olacaktır.

Neden Gereklidir?
Kimisi faviconu küçük, gereksiz bir ayrıntı olarak görmektedir fakat aslında siteyi simgeleyen temel unsurlardan biridir ve sitenize bir saygınlık ve prestij katmaktadır. Ziyaretçinin, faviconu olmayan bir site ile olan bir siteye bakışı çok farklıdır. Favicon olmayan site sanki aceleyle hazırlanmış da hemen yayına başlamış gibi bir intiba yaratır. (genelde de aceleyle yapılan sitelerde favicon gözden kaçar.) Ziyaretçi karşısında bir nevi karizmadır, normal giyimli insanlar arasında takım elbiseli olmak gibi bir saygınlık katar.

Nasıl Oluşturulur?
Kendi tasarladığınız ya da favicon olarak kullanmak istediğiniz resim dosyasını bir resim editörü (Adobe Photoshop gibi) ile açtıktan sonra, daha önce belirttiğimiz gibi 16x16 boyutlarında düzenleyip, farklı kaydet (save as) diyerek, .ico uzantılı kaydetmeniz yeterlidir.
ya da;
Favicon Generator ile programsız, internet üzerinden faviconunuzu oluşturabilirsiniz. Açılan sayfada göz at deyip, favicon yapmak istediğiniz resmi seçin ve "create favicon" butonuna basın. Sayfadaki iconunuzu şimdi bilgisayarınıza kaydedebilirsiniz.

Joomla'da Favicon
Evet o kadar anlattık faviconun ne olduğunu. Sanırım anlaşılmıştır. Şimdi gelelim asıl konumuza. Joomla'da kurulumda otomatik olarak favicon zaten vardır. Şayet sitenizde Joomla ile ilgili bir içerik yayınlamayacaksanız, joomlanın verdiği bu faviconu değiştirmenizi öneririm. Zira diğer Joomla sitelerle aynı faviconu kullanmak pek hoş olmayabilir.
Peki nasıl değiştireceğiz? Joomla'da favicon ana dizinin altındaki images klasörünün içindedir. (nadiren kullanılan temanın bulunduğu klasörde de olabiliyor.) FTP yoluyla bağlandığınız dizindeki favicon.ico isimli dosya ile sizin hazırladığınız faviconu değiştirin. Artık Joomla sitenizin faviconu sizin tasarladığınız simge olacaktır.

dipnot: Bazı tarayıcılarda, çerez ve cache ayarlarından dolayı değişikliği o anda göremeyebilirsiniz. Telaşlanmayın. Mümkünse başka bilgisayarda açın sitenizi ya da bir süre bekleyin.

CMS (Content-Managament-System // İçerik Yönetim Sistemleri) anlamına gelir. CMS aslında belli bir ürünün yada programın adı değildir.Sadece bu tarz web uygulamalarına verilen genel isimdir. CMS'leri sizler Portal, Sistem gibi ifadelerle de tanıyor olmalısınız.

Peki Cms Neleri içerir? Cmsler belli bir web programlama diliyle yapılmış web programlarıdır aslında. Asp, Php gibi web programlama dilleriyle oluşturulmuş birçok CMS vardır. Cms'ler genel olarak üyelik sistemi, makale ekleme, haber yazma, anket, forum gibi bazı bileşenleri standart olarak sizlere verirler.Zaten Cms'nin oluşması bu bileşenlerin aynı cms içinde entegre çalıştırılabilmesi ve İnternet üzerinde uygulamaya geçebilmesidir.

Cms'ler üyelik sistemi,forum,haber ve makale bileşenleri içerir dedik.Bu bileşenlerin kontrolü mevcut cms sisteminde size sunulmaktadır.Tabi tüm bu alanlarında bir kontrolü olmak şartıyla.Cmsler kontrolden kastettiğimiz site yönetim işini admin sayfalarıyla yaparlar.Admin sitenin sahibi yada yetkilendirmeye göre sahipleridir.Siz kurulumunuzu yaptıktan sonra admin paneline girerek sitenize üye ekleyip çıkarabilir,forum yazabilir,makale gönderebilir ve bunun gibi sistemin elverdiği her şeyi yaptırabilirsiniz.

Şimdi yukarıda cmslerin bir web programlama diliyle yapıldığını söyledik.Peki ama cmsler üye bilgilerini,forum mesajlarını ve bunu gibi şeyleri nerede saklar?

Eğer asp yada php dilleriyle ilginiz varsa bu sorunun cevabını bileceksiniz.Eğer bu dillerle ilginiz yoksa biraz düşünmeniz gerekli.Bir Cms portalı kullanıldığı dile göre verilerini veritabanında tutar.Eğer asp diliyle yapılmış bir cms kullanıyorsanız verileriniz genellikle MS Access tarafından tutulur ve kaydedilir.Şayet bir PHP CMS sistemi kullanıyorsanız o verilerde Mysql, PostreSQL gibi programlarda kaydedilir. Eğer bu program ve uygulamalar olmasaydı Cms'ler olmazdı. Çünkü zaten cms sistemleri siteniz üzerinde çok büyük bir veri girdisine sahiptir.Bu verileri bir arada tutmak,bu verilerin içinden arama yapmak ve bu yapılan aramaları listelemek,değişiklik ve düzenlemeler yapmak hep bu veritabanları sayesinde olmaktadır.

CMS Avantaj ve Dezavantajları
Gelgelelim cmsnin bazı avantaj ve dezavantajlarına. Cmsler her yönden birçok avantaja sahiptir.Bunlar

• Hızlı ve kolay veri girdisi
• Birçok bileşenin bir arada olması
• Tasarım ve içerik değiştirebilme özelliği
• Kolay kurulum
• Özel üye bölümleri
• Forum, Anket, Özel Mesaj gibi kullanıcı için önemli bileşenlerin bir arada olabilmesi
• Kaynak kodlarının açık olması (bir kısmı hariç)
• Güncelleme ve yenilenmesi
• Gelişmiş Admin Paneli

Ve daha sayamayacağımız bir çok özellik cmsler için bir avantajdır. Sözgelimi seri ve çok büyük sayıda içerik ve veri gireceğiniz bir siteniz olacaksa bir cms sistemi kullanabilirsiniz. Yada üyelerinizin ve ziyaretçilerinizin sitenizle daha fazla etkileşimli olmasını istiyorsanız da bir cms kullanabilirsiniz.

Ayrıca birçok cms sistemi Açık Kaynak kodludur ve ücretsizdir.Bunun birçok yararı ve zararı olabilir fakat cmslerin açık kaynak olması sürekli gelişime ve yeniliğe açık oldukları anlamına gelir.(Tabi cms sistemlerininde ücretli sürümleri vardır)

Peki hiç mi dezavantajı yok bu cmslerin?Ne yazık ki var.Cmslerde ön önemli unsurlardan birisi güvenliktir.Cmsler genellikle açık kaynak kodlu olduğu için kodlara sahip olan ve geliştiren bir başka kişi yada kişiler kolaylıkla sisteminize sızabilir.(Tabi siz önlem almasanız) Bunun dışında Cmslerin alışık olmayan kişilere karşı tavrı kötüdür.Birçok bileşenin bir arada olması bunların site içinde görünüm ve yerlerinin ayarlanması bazen insanı çıldırtabilir.Ayrıca cmsler çok komplike bir yapıya sahip oldukları için ilk başlarda hem sizin hemde sitede kullanıcaların alışması zor olabilir.Örneğin yeni kurduğunuz ve hakkında fazla bir bilgiye sahip olmadığınız bir cms sisteminin admin panelinde yanlışlıkla bir şeyi silebilir yada kaldırabilirsiniz.

BAZI CMS SİSTEMLERİ
Yukarda bahsettiğimiz gibi cms sistemleri belli dillerle yazılır.Şu anda en çok kullanılan cms sistemlerinin dilleri PHP'dir.bunun nedeni PHP nin çok iyi ve sağlam bir dil olmasının yanı sıra güçlü veritabanı desteği, nesne desteği ve kendine has yapısı söylenebilir.Eğer bir arama motorunda cms portal sistem diyerek arama yapar ve sonuçlara bakarsanız genellikle php diliyle yazılmış cms sistemlerine ulaşırsınız.Webde en çok kullanılan cms sistemlerinin bazıları şunlardır.

• Php Nuke
• Post Nuke
• Xoops
• eNvolution
• E-xoops
• EzContents
• MyPhpNuke
• MamboServer
• Joomla
• Dcp Portal (Türk Yazılımcılar tarafından geliştirilmiştir)

Olur ya; futbol üzerine bir joomla site yaparsınız ya da herhangi bir spor dalı için bir site yaparsınız. İşte tam size göre bir tema. Joomla 1.5 uyumlu bu yeşil ve gri tonlarının ağırlıklı olduğu temayı kendinize göre düzenleyip kullanabilirsiniz. Ayrıca temada dikkat çeken bir diğer özellik ise logo kısmının header'dan ayrı olması. Bu da size logonuzu daha özgür düzenlemenizi sağlayacaktır.

İNDİR | DEMO

Joomla sitenize diğer sitelerden haber beslemesi eklemenizi sağlayan bileşendir. En yaygın olarak kullanılan RSS ve Atom besleme türleridir.

Besleme eklemeden önce, sitemize ekleyeceğimiz beslemelerin düzenli olmasını kolaylaştıran beslemeleri kategorize etme işlemi ile konuya devam edelim ve beslemelerimizi tasnif etmemizi sağlayacak olan kategorileri oluşturarak işe başlayalım.

Haber Beslemesi Yöneticisi sayfasında, “Kategoriler” sekmesinde iken, “Yeni” tuşu ile yukarıdaki resimde de gördüğünüz kategori oluşturma sayfasına ulaşıyoruz ve burada kategorimizin adını belirlemekle işe başlıyoruz. Daha sonra diğer alanları da kolayca doldurduktan sonra, dilersek kategorimiz ile ilgili bir tanıtıcı metin oluşturuyoruz. Gerekli gördüğümüz takdirde bu metne resim de ekleyebiliriz. Son olarak “Kaydet” yaparak kategorimizi oluşturmuş oluyoruz.

Yeni Besleme

Kategorimizi oluşturduğumuza göre, artık bu kategori altına bir haber beslemesi ekleyebiliriz.
Yine, Haber Beslemesi Yöneticisi sayfasında, bu kez “Beslemeler” sekmesinde iken, “Yeni” tuşu ile aşağıdaki resimde de gördüğünüz besleme oluşturma sayfasına ulaşıyoruz.
Yine joomla’nın klasik yapısından alışık olduğunuz gibi, beslemenin adını, bağlı olduğu kategoriyi, beslemenin linkini ve sıralamasını belirliyoruz.
Buradaki size tek yabancı gelecek alan, RTL Besleme kısmıdır. Biz bunu boş bırakacağız. Bu alan Arapça gibi sağdan sola doğru yazılan dillerin doğru bir biçimde görüntülenmesi içindir.


Ayarlamalar

Beslememizi de oluşturduktan sonra şimdi de beslemelerde kullanılacak genel yapılandırma ayarlarına göz atalım.

Oto alım - satım, oto galeri gib bir işletmeye site yapıyorsanız bu güzel temayı kullanabilirsiniz. Tema dahilinde bulunan kendine özel modülleri ve eklentileri sayesinde işiniz daha da kolyalaşacak.

İNDİR

Medikal Sitesi ya da sağlıkm üzerine içerik barındıran bir site yapıyorsanız tam size göre bir template. Temanın içinde bulunan PSD dosyaları sayesinde her türlü düzenlemeyi de kendi zavkinize göre yapabilirsiniz.

Eğer Joomla ile bir haber sitesi gibi bol kategorili ve sürekli güncellenen bir içeriğe sahip bir site yapıyorsanız bu tema tam size göre. Ja-Teline ismiyle Joomla dünyasında büyük yankı uyandıran ve heryerde aranan bu muhteşem tema size bir tık kadar uzakta ;) joomla-dersleri farkıyla hemen indirebilirsiniz. Fakat indirebilmeniz için yapımcının web sitesine üye olmanız gerekmektedir. Ayrıca bu güzel temanın uygulanmış sağlam bir demosunu da görmek isterseniz aşağıdan bakabilirsiniz. Tema Joomla 1.0 içindir.

İşte bir başka blog teması daha arkadaşlar. JoomlArt firmasını ürettiği bu güzel tema mistik görüntüsü ve gözalıcı tasarımıyla dikkat çekiyor. Tema Joomla 1.0 için tasarlanmış olup aşağıdan indireceğiniz paket içinde, temaya özel flaş haberler modülü (mod_news_flash) ve foto galeri slayt modülü (mod_slidegallery) de bulunmaktadır.
Ayrıca yine aynı paket içinde paylaştıtığım "Ja_Koniga_Source" isimli rar dosyanı da açtığınızda, temanın PSD dosyalarını göreceksiniz. Bu PSD dosyalarını Photoshop ile düzenleyip, kişiselleştirebilirsiniz.
Blog tarzı bir Joomla site düşünenlerin çok işine yarayacağına eminim.