Joomla Dersleri

Nette bulduğum birkaç güzel videolu anlatımı sizlerle paylaşmak istiyorum. Joomla 1.0 için hazırlanmış bu derslerin içinde "Joomla'da tema nasıl yüklenir?", "Joomla'da Nasıl Kategori Eklenir?" , "Nasıl Bölüm Oluşturulur?" gibi sorulara cevap olabilecek güzel anlatımlı konular mevcut. Video (Görsel) anlatım olması sizi korkutmasın cok hızlı yükleniyor. Rahatlıkla izleyebilirsiniz.
Joomla'yı hiç bilmeyen biri bile bu birkaç video dersini izledikten sonra Joomla hakkında fikir sahibi olabilir. Admin panelde yapabileceğiniz çoğu şeyi bu videolardan öğrenebilirsiniz.

İşte video konu başlıkları:

Joomla'yı eğer bir haber sitesi için kullanıyorsunuz bu tema işinize yarayabilir. Türk yapımı olan "habber" isimli tema, çok sayıda modül pozisyonu ile haber sitenizde daha cok içerik yayınlayabilmenize imkan sağlıyor.

Hafta sonları daha müsait olduğumdan dolayı bloğa yazmak için daha çok vaktim oluyor. Hazır vakit bulmuşken; çoğu Joomla kullanıcısının kafasında soru işareti olan şu favicon konusunu da aradan çıkaralım ;)

Favicon Nedir?
Favicon kelime kökeni olarak, malum ingilizce bir terim, "Favorite Icon" kelime gurubunun kısaltmasıdır. (Türkçesi = Favori Simgesi) Favicon bir sitenin aslında bir nevi logo gibi, siteyi simgeleyen ana unsurlarından biridir. 16x16 boyutlarında hazırlanmış *ico uzantılı bir simge dosyasıdır. Örneğin bir ziyaretçi sitenizi sık kullanılanlarına (favorilere) ekledi. Ziyaretçinin tarayıcısında (browser), sık kullanılanlara tıkladığı zaman sitenizin başında sizin faviconunuz yer alacaktır. Ya da ziyaretçi sayfanıza, bilgisayarının masaüstünden kısayol oluşturur ise o oluşturduğu kısayolun simgesi de sizin belirlediğiniz favicon olacaktır. Tüm bunların yanında sitenize girenlerin adres satırının başında göreceği simge olacaktır.

Neden Gereklidir?
Kimisi faviconu küçük, gereksiz bir ayrıntı olarak görmektedir fakat aslında siteyi simgeleyen temel unsurlardan biridir ve sitenize bir saygınlık ve prestij katmaktadır. Ziyaretçinin, faviconu olmayan bir site ile olan bir siteye bakışı çok farklıdır. Favicon olmayan site sanki aceleyle hazırlanmış da hemen yayına başlamış gibi bir intiba yaratır. (genelde de aceleyle yapılan sitelerde favicon gözden kaçar.) Ziyaretçi karşısında bir nevi karizmadır, normal giyimli insanlar arasında takım elbiseli olmak gibi bir saygınlık katar.

Nasıl Oluşturulur?
Kendi tasarladığınız ya da favicon olarak kullanmak istediğiniz resim dosyasını bir resim editörü (Adobe Photoshop gibi) ile açtıktan sonra, daha önce belirttiğimiz gibi 16x16 boyutlarında düzenleyip, farklı kaydet (save as) diyerek, .ico uzantılı kaydetmeniz yeterlidir.
ya da;
Favicon Generator ile programsız, internet üzerinden faviconunuzu oluşturabilirsiniz. Açılan sayfada göz at deyip, favicon yapmak istediğiniz resmi seçin ve "create favicon" butonuna basın. Sayfadaki iconunuzu şimdi bilgisayarınıza kaydedebilirsiniz.

Joomla'da Favicon
Evet o kadar anlattık faviconun ne olduğunu. Sanırım anlaşılmıştır. Şimdi gelelim asıl konumuza. Joomla'da kurulumda otomatik olarak favicon zaten vardır. Şayet sitenizde Joomla ile ilgili bir içerik yayınlamayacaksanız, joomlanın verdiği bu faviconu değiştirmenizi öneririm. Zira diğer Joomla sitelerle aynı faviconu kullanmak pek hoş olmayabilir.
Peki nasıl değiştireceğiz? Joomla'da favicon ana dizinin altındaki images klasörünün içindedir. (nadiren kullanılan temanın bulunduğu klasörde de olabiliyor.) FTP yoluyla bağlandığınız dizindeki favicon.ico isimli dosya ile sizin hazırladığınız faviconu değiştirin. Artık Joomla sitenizin faviconu sizin tasarladığınız simge olacaktır.

dipnot: Bazı tarayıcılarda, çerez ve cache ayarlarından dolayı değişikliği o anda göremeyebilirsiniz. Telaşlanmayın. Mümkünse başka bilgisayarda açın sitenizi ya da bir süre bekleyin.

Medikal Sitesi ya da sağlıkm üzerine içerik barındıran bir site yapıyorsanız tam size göre bir template. Temanın içinde bulunan PSD dosyaları sayesinde her türlü düzenlemeyi de kendi zavkinize göre yapabilirsiniz.

Joomla sitelerde genelde içerik girmekle meşgul olduğumuz için, hepimizin bildiği üzere genelde hazır temalar kullanılmakta. Diyelim ki bu hazır temalardan birini beğendiniz, tam sitenize ve içeriğinize uygun fakat küçük bir uyuşmazlık var ya da hoşunuza gitmeyen küçük bir ayrıntı var. İşte bu küçük ayrıntıları Joomla'nın CSS'yapısını düzenleyerek giderebilirsiniz.
Admin Panelinden şablon yöneticisine girip, CSS'sini düzenlemek istediğiniz temanın başındaki noktayı işaretleyerek, üstte bulunan "Edit CSS" butonunu tıklayınız. İşte burada, çok hafif bir ingilizce bilginiz varsa harikalar yaratabilirsiniz. Temanın her türlü biçim özelliklerine müdahale edebileceğiniz bu CSS kodlarını aşağıdaki resimde gördüğünüz ad etiketlerini takip ederek düzenleyebilirsiniz. Aşağıdaki resmi dikkatle incelemenizi tavsiye ederim; zira tüm CSS etiketlerini orada göreceksiniz.

Not: Resmin büyük halini görebilmek için üzerine tıklayınız.

CMS (Content-Managament-System // İçerik Yönetim Sistemleri) anlamına gelir. CMS aslında belli bir ürünün yada programın adı değildir.Sadece bu tarz web uygulamalarına verilen genel isimdir. CMS'leri sizler Portal, Sistem gibi ifadelerle de tanıyor olmalısınız.

Peki Cms Neleri içerir? Cmsler belli bir web programlama diliyle yapılmış web programlarıdır aslında. Asp, Php gibi web programlama dilleriyle oluşturulmuş birçok CMS vardır. Cms'ler genel olarak üyelik sistemi, makale ekleme, haber yazma, anket, forum gibi bazı bileşenleri standart olarak sizlere verirler.Zaten Cms'nin oluşması bu bileşenlerin aynı cms içinde entegre çalıştırılabilmesi ve İnternet üzerinde uygulamaya geçebilmesidir.

Cms'ler üyelik sistemi,forum,haber ve makale bileşenleri içerir dedik.Bu bileşenlerin kontrolü mevcut cms sisteminde size sunulmaktadır.Tabi tüm bu alanlarında bir kontrolü olmak şartıyla.Cmsler kontrolden kastettiğimiz site yönetim işini admin sayfalarıyla yaparlar.Admin sitenin sahibi yada yetkilendirmeye göre sahipleridir.Siz kurulumunuzu yaptıktan sonra admin paneline girerek sitenize üye ekleyip çıkarabilir,forum yazabilir,makale gönderebilir ve bunun gibi sistemin elverdiği her şeyi yaptırabilirsiniz.

Şimdi yukarıda cmslerin bir web programlama diliyle yapıldığını söyledik.Peki ama cmsler üye bilgilerini,forum mesajlarını ve bunu gibi şeyleri nerede saklar?

Eğer asp yada php dilleriyle ilginiz varsa bu sorunun cevabını bileceksiniz.Eğer bu dillerle ilginiz yoksa biraz düşünmeniz gerekli.Bir Cms portalı kullanıldığı dile göre verilerini veritabanında tutar.Eğer asp diliyle yapılmış bir cms kullanıyorsanız verileriniz genellikle MS Access tarafından tutulur ve kaydedilir.Şayet bir PHP CMS sistemi kullanıyorsanız o verilerde Mysql, PostreSQL gibi programlarda kaydedilir. Eğer bu program ve uygulamalar olmasaydı Cms'ler olmazdı. Çünkü zaten cms sistemleri siteniz üzerinde çok büyük bir veri girdisine sahiptir.Bu verileri bir arada tutmak,bu verilerin içinden arama yapmak ve bu yapılan aramaları listelemek,değişiklik ve düzenlemeler yapmak hep bu veritabanları sayesinde olmaktadır.

CMS Avantaj ve Dezavantajları
Gelgelelim cmsnin bazı avantaj ve dezavantajlarına. Cmsler her yönden birçok avantaja sahiptir.Bunlar

• Hızlı ve kolay veri girdisi
• Birçok bileşenin bir arada olması
• Tasarım ve içerik değiştirebilme özelliği
• Kolay kurulum
• Özel üye bölümleri
• Forum, Anket, Özel Mesaj gibi kullanıcı için önemli bileşenlerin bir arada olabilmesi
• Kaynak kodlarının açık olması (bir kısmı hariç)
• Güncelleme ve yenilenmesi
• Gelişmiş Admin Paneli

Ve daha sayamayacağımız bir çok özellik cmsler için bir avantajdır. Sözgelimi seri ve çok büyük sayıda içerik ve veri gireceğiniz bir siteniz olacaksa bir cms sistemi kullanabilirsiniz. Yada üyelerinizin ve ziyaretçilerinizin sitenizle daha fazla etkileşimli olmasını istiyorsanız da bir cms kullanabilirsiniz.

Ayrıca birçok cms sistemi Açık Kaynak kodludur ve ücretsizdir.Bunun birçok yararı ve zararı olabilir fakat cmslerin açık kaynak olması sürekli gelişime ve yeniliğe açık oldukları anlamına gelir.(Tabi cms sistemlerininde ücretli sürümleri vardır)

Peki hiç mi dezavantajı yok bu cmslerin?Ne yazık ki var.Cmslerde ön önemli unsurlardan birisi güvenliktir.Cmsler genellikle açık kaynak kodlu olduğu için kodlara sahip olan ve geliştiren bir başka kişi yada kişiler kolaylıkla sisteminize sızabilir.(Tabi siz önlem almasanız) Bunun dışında Cmslerin alışık olmayan kişilere karşı tavrı kötüdür.Birçok bileşenin bir arada olması bunların site içinde görünüm ve yerlerinin ayarlanması bazen insanı çıldırtabilir.Ayrıca cmsler çok komplike bir yapıya sahip oldukları için ilk başlarda hem sizin hemde sitede kullanıcaların alışması zor olabilir.Örneğin yeni kurduğunuz ve hakkında fazla bir bilgiye sahip olmadığınız bir cms sisteminin admin panelinde yanlışlıkla bir şeyi silebilir yada kaldırabilirsiniz.

BAZI CMS SİSTEMLERİ
Yukarda bahsettiğimiz gibi cms sistemleri belli dillerle yazılır.Şu anda en çok kullanılan cms sistemlerinin dilleri PHP'dir.bunun nedeni PHP nin çok iyi ve sağlam bir dil olmasının yanı sıra güçlü veritabanı desteği, nesne desteği ve kendine has yapısı söylenebilir.Eğer bir arama motorunda cms portal sistem diyerek arama yapar ve sonuçlara bakarsanız genellikle php diliyle yazılmış cms sistemlerine ulaşırsınız.Webde en çok kullanılan cms sistemlerinin bazıları şunlardır.

• Php Nuke
• Post Nuke
• Xoops
• eNvolution
• E-xoops
• EzContents
• MyPhpNuke
• MamboServer
• Joomla
• Dcp Portal (Türk Yazılımcılar tarafından geliştirilmiştir)

Joomla sitenize diğer sitelerden haber beslemesi eklemenizi sağlayan bileşendir. En yaygın olarak kullanılan RSS ve Atom besleme türleridir.

Besleme eklemeden önce, sitemize ekleyeceğimiz beslemelerin düzenli olmasını kolaylaştıran beslemeleri kategorize etme işlemi ile konuya devam edelim ve beslemelerimizi tasnif etmemizi sağlayacak olan kategorileri oluşturarak işe başlayalım.

Haber Beslemesi Yöneticisi sayfasında, “Kategoriler” sekmesinde iken, “Yeni” tuşu ile yukarıdaki resimde de gördüğünüz kategori oluşturma sayfasına ulaşıyoruz ve burada kategorimizin adını belirlemekle işe başlıyoruz. Daha sonra diğer alanları da kolayca doldurduktan sonra, dilersek kategorimiz ile ilgili bir tanıtıcı metin oluşturuyoruz. Gerekli gördüğümüz takdirde bu metne resim de ekleyebiliriz. Son olarak “Kaydet” yaparak kategorimizi oluşturmuş oluyoruz.

Yeni Besleme

Kategorimizi oluşturduğumuza göre, artık bu kategori altına bir haber beslemesi ekleyebiliriz.
Yine, Haber Beslemesi Yöneticisi sayfasında, bu kez “Beslemeler” sekmesinde iken, “Yeni” tuşu ile aşağıdaki resimde de gördüğünüz besleme oluşturma sayfasına ulaşıyoruz.
Yine joomla’nın klasik yapısından alışık olduğunuz gibi, beslemenin adını, bağlı olduğu kategoriyi, beslemenin linkini ve sıralamasını belirliyoruz.
Buradaki size tek yabancı gelecek alan, RTL Besleme kısmıdır. Biz bunu boş bırakacağız. Bu alan Arapça gibi sağdan sola doğru yazılan dillerin doğru bir biçimde görüntülenmesi içindir.


Ayarlamalar

Beslememizi de oluşturduktan sonra şimdi de beslemelerde kullanılacak genel yapılandırma ayarlarına göz atalım.